Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm nói chung, mua bán người nói riêng có những diễn biến hết sức phức tạp và có chiều hướng gia tăng cả về số vụ và tính chất nghiêm trọng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhiều trường hợp có tổ chức chặt chẽ đã gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự.
.jpg)
Tội phạm mua bán người đã trở thành một vấn nạn, gây bức xúc trong toàn xã hội, không chỉ ở Việt Nam mà trên phạm vi toàn thế giới, trực tiếp xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người, trong đó đối tượng tác động chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Qua công tác điều tra cơ bản, lực lượng công an nước ta đã xác định nhiều tuyến và địa bàn trọng điểm, phức tạp tội phạm mua bán người thường lợi dụng hoạt động như: tuyến giao thông Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Quảng Ninh, Hà Nội - Lào Cai và các đường mòn cửa khẩu trên biên giới phía Bắc và phía Tây Nam Lào, Campuchia…
Đối tượng của tội phạm mua bán người có thể là người lạ, bạn bè hoặc người quen, thậm chí cả người thân. Thủ đoạn hoạt động của bọn chúng thường là: Hứa hẹn giới thiệu việc làm nhàn hạ, có thu nhập cao, núp dưới hình thức đi du lịch, xuất khẩu lao động, du học theo các tổ chức lừa đảo ở trong nước hoặc nước ngoài. Hứa hẹn giúp đỡ những phụ nữ lầm lỡ hoặc có hoàn cảnh éo le, khó khăn về kinh tế để môi giới, lừa bán trẻ sơ sinh hoặc trẻ còn trong bào thai; Lợi dụng hoàn cảnh khó khăn giúp đỡ về tiền bạc rồi đẩy họ vào con đường sa ngã hoặc bị lệ thuộc vào chúng; Làm quen với những phụ nữ có con nhỏ, lợi dụng họ sơ hở để chiếm đoạt con và dùng giấy tờ giả mạo để đem bán.
Hậu quả với nạn nhân: Bị bóc lột sức lao động, làm những công việc nặng nhọc, quá sức; Bị hành hạ đánh đập tàn nhẫn; Bị thương tích, tàn phế suốt đời, thậm chí tử vong; Bị cưỡng bức, bóc lột tình dục…; Có nguy cơ bị mắc các bệnh lây truyền tình dục, HIV/AIDS, Bị tước mất quyền công dân và quyền con người; Tinh thần suy sụp, lo âu, sợ hãi; Mặc cảm, bi quan, mất niềm tin vào cuộc sống; Khó hoà nhập với cuộc sống và cộng đồng; Dễ sa vào các tệ nạn xã hội hoặc trở thành kẻ buôn bán người.
Đối với gia đình: Tốn kém tiền bạc, thời gian và sức lực để tìm kiếm người thân; Hạnh phúc bị tan vỡ, con cái thiếu sự quan tâm, chăm sóc, dạy dỗ; Các thành viên trong gia đình sống trong lo âu, mặc cảm; Người thân đi tìm người nhà dễ có nguy cơ trở thành nạn nhân.
Đối với xã hội: Gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội; Làm thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế; Tăng gánh nặng kinh tế trong địa phương trong việc giải quyết hậu quả của nạn buôn người.
Ngày 10/5/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 793/QĐ-TTg lấy ngày 30/7 hằng năm là “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người”, với mục tiêu huy động mọi nguồn lực, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia phòng ngừa, ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi tội phạm mua bán người trên phạm vi toàn quốc.
Tại tỉnh Lạng Sơn trong những năm qua, công tác phòng, chống tội phạm mua bán người luôn được quan tâm thực hiện, Lạng Sơn đã tập trung đấu tranh làm rõ các vụ mua bán người, đặc biệt là các vụ án có tổ chức, xuyên quốc gia; truy bắt các đối tượng phạm tội, nhất là các đối tượng chủ mưu, cầm đầu; đồng thời tăng cường công tác quản lý nhân, hộ khẩu thông qua quản lý cư trú; tăng cường kiểm tra các cơ sở sản xuất nghi vấn sử dụng lao động trẻ em để phát hiện nạn nhân bị bóc lột sức lao động và giải cứu kịp thời; chủ động nắm tình hình, phát hiện và xử lý triệt để các trung tâm môi giới về hôn nhân có yếu tố nước ngoài, xuất khẩu lao động, cho nhận con nuôi trái phát luật...
Cùng với sự phát triển của xã hội, của công nghệ hiện đại, đối tượng mua bán người chủ yếu sử dụng mạng xã hội để thực hiện hành vi tội phạm. Nếu trước đây, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em thì nay nạn nhân có cả nam giới, người có sức khỏe, biết về công nghệ...
Do vậy, đợt cao điểm năm nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền phòng, chống mua bán người, phòng chống lừa đảo trên không gian mạng cho người dân, hướng đến nhiều lứa tuổi, giới tính.
Hưởng ứng “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người - 30/7” năm 2026. Các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị và nhân dân tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người, và hỗ trợ giúp đỡ các nạn nhân bị mua bán. Tăng cường công tác tuyên truyền góp phần nâng cao nhận thức cho toàn xã hội về công tác phòng, chống mua bán người. Đối với người dân hãy biết tự bảo vệ chính bản thân mình, tránh xa mọi cám dỗ và những cạm bẫy của bọn tội phạm; mỗi gia đình luôn nhắc nhở con em hiểu được phương thức, thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm để phòng ngừa, tránh xảy ra hậu quả không mong muốn./.
